Archive for the 'наука' Category

10 јулНикола Тесла

На 157 години од раѓањето на Никола Тесла  репринт од 23 мај 2008

Нешто за ТЕСЛА(прв дел)

Од која димензија е дојден тој,кој се играше со молњите и се дрзна да ги направи?Тој кој ги збуни логичарите,психолозите  дури и физиолозите…Никола Тесла  беше енигма уште во животот. Никој од неговите пријатели не  можеше да се пофали дека го познава многу добро или дека може да го објасни. Тесла,беше далеку пред своето време, човек кој не живееше како останатите луѓе,  го предизвикуваше   занимањето,  понекогаш со подсмев и неверување. За него  кружеа легенди. Една авторка, која на овој “чудак”  му посвети цела книга, се обиде  да го објасни као отелотворение на супериорно суштество од  планетата Венера!Теслината немарност спрема приказните кои  кружеа за него,го претворија во њујоршка атракција.Секоја вечер во 8 часот,Тесла доаѓаше да вечера во  соба  на палма Хотел “Валдорф Асториа”. На масата се наоѓаа, како и обично осумнаесет платнени салвети. На масата ги бришеше секогаш  сјајното сребро и кристалните садови. Потоа, како јадењето доаѓаше, брзо ја рачунаше запремината на храната во садовите, инаку немаше да  ужива во јадењето, и поради тоа секогаш ручаше сам. Луѓето секогаш доаѓаа да го гледаат неговото необично однесување.Кога имав 7-8 години”, раскажува Тесла, “го прочитав сам романот “Арафи – синот на Аба”. Пораката која тој роман ја носи е слична со пораката од “Бен Хур”. Можностите кои се отварааат  со силата на вољата и самоконтролата, снажно  делуваа на мојата бујна фантазија, па  така почнав сам себе да се  дисциплинирам. Ако  имав колач или  сочно јаболко, за кои  умирав од желба, ги давав на некое дете и поминував низ танталови маки, намачен ама задоволен. Ако  пред мене стоеше некоја тешка задача која ќе ме  исцрпеше, ќе навалев на неа со сета сила се додека не ја решам.Така вежбав денови од утрото па до мракот.Во почетокот за тоа беа потребно големи ментални напори кои беа во расчекор со моите желби и склоности ,ама како годините поминуваа,конфликтот слабееше и конечно мојата воља и желба станаа едно исто. Тие се и денес исти, во тоа лежи тајната на сите успеси кои ги постигнав”.Беше за многу мина чудак,осаменик.Пратен да живее во време кое е зад неговото,да посее семе од кое ќе се развијат идеи кои можат да бидат сфатени по 100 год.Порасна под необични околности и под влијание на две снажни личности,своите родители,беше предодреден и сам да биде нешто несекојдневно.Неколку пати се давеше,еднаш можеше да биде жив зготвен во голем котел со млеко,малку недостасуваше да изгори,цела ноќ ја помина закопан во некоја стара гробница,лекарите дигаа раце од него најмалку три пати.Родителите , на самото негово породување, одредија дека тој треба да го наследи својот татко во свештеничката работа,на што Никола жестоко се спротивставуваше.Кога ја заврши реалната гимназија во Госпич во 15 година изненадно се разболе.Болеста беше така критична ,така да лекарите изгубија надеж дека ќе го спасат.Тесла не покажуваше знаци дека сака сам да си помогне.Необично долгото опоравување во себе ја криело и неговата желба да со помош на болеста да изнуди од таткому одлука да го прати на понатамошно школување.Успеа , не само тогаш, кога таткому ја одложи својата намера син му да стани свештеник,но и неколку години покасно.Кога матурира,требаше дефинитивно да одлучи дали сака да постане свештеник.Истиот ден кога стигна дома додека беа овие прашања на дневен ред,тој се разболи од колера.Неговато физичка состојба беше таква што лекарите беа очајни.Девет месеци лежеше како физичка руина,животот немаше за него никаква смисла.Еден ден собра сили за да му шепне на својот татко:”Јас ќе оздравам,кога ти ќе ми дозволиш да студирам електротехника”.Така и беше.Божјата воља беше тој да биде научник а не свештеник.”Неверојатно е што се не искусив додека бев болен.Видот и слухот ми беа извонредни.Можев јасно да распознавам предмети на така голема далечина на која останатите луѓе не гледаа ни трагови.Додека бев дете неколку пати ја спасував куќата на соседот од пожар,зошто го слушав она карактеристично пуцкетање кое нив не им го реметеше сонот и тогаш викнав помош.Кога ја поминав четириесетата година за време на експериментот во Колорадо,слушав Грмежи на далечина од преку 550 миљи.Дури во тоа време бев така наречено глув во споредба со осетливоста во периодот на живчана напетост.Слетувањето на мува на столот знаеше да забрмчи во моето уво.Свирењето на локомотива одалечена 20-30 миљи ,ќе ја затресеше клупата или столицата на која седев,така јако што нанесената бол ќе беше неподнослива.Морав својот кревет да го ставам на гумени перничиња за да можев да се одморам.Прекините на сончвите зраци доведуваа на мојот мозок удари со таква сила што ме замараа.Мојот пулс варираше од неколку па до 260 отчукувања,а ткивата ми трепераа и се свиткуваа што многу тешко ги поднесував.Угледен доктор ми одреди големи дози на калиум бромид и ја прогласи мојата болест единствена и неизлечива. Очајнички сакав да живеам ама не очекував дека ќе се опоравам.Може ли некој да верува дека таква безнадежна телесна рушевина ќе може да постане човек со запрепастувачка снага и издржливост,способен да работи 38 години готово без 1 ден одмор,а при тоа да се осеќа така телесно силен и духовно свеж?Така беше со мене.Силната желба за живот и продолжение на работата,спортот,и помошта на еден вистински пријател,направија чудо.Ми се врати здравјето,а со тоа и животот на умот.”На активноста на мислењето многу поволно делува одењето.Секој ден одам најмалу 10 миљи.Освен тоа се капам секој ден и правам телесни вежби во бањата.Работниот човек треба да спие 7-8 часови на ден,да се одмори,но јас спијам само 2 часови дневно,но кога спијам, спијам добро,уметнички затоа што спиењето е уметност.,како и длабокото дишење кое мора да се научи.Тоа е една од тајните на истокот,која за мене не е тајна.После секое спиење,колкаво и да било,морам да правам телесни вежби за да ја урамнотежам новодобиената сила.”"На одредена возраст ја добив и манијата на коцкање,поради што многу се загрижија моите родители.Картањето за мене беше уживање.Мојот татко водеше скромен живот и не можеше да ми опрости за неразумното губење на пари и време.Имав цврста воља,но лошо расудував.Му велев:”Можам да престанам кога сакам,но дали се исплаќа да се престани од тоа што секогаш би го заменил за сите рајски радости”?За разлика од таткоми”, Тесла ја продолжува својата приказна, ” Мајками го разбираше човечкиот карактер и знаеше дека можеме да се спасиме со сопствената воља.Едно попладне се сеќавам,кога ги изгубив сите мои пари,и кога патев за коцката, ми даде пари и ми рече:”Оди забавувајсе.Што побрзо ги изгубиш парите што ги имаме,тоа подобро.Јас знам дека тоа ќе ти помине.Беше во право.Истиот момент ја надвладеав својата страст и се зажалив што не е 100 пати појака,и не само што ја совладав,туку ја извадив и од срцето,така да не остана ни малку желба.Од тогаш сум рамнодушен на било која коцка,колку и на чепкање на заби”.Во доцните години.страшно многу пушев,што се закануваше на моето здравје.Ме заштити мојата силна воља,и не само да престанав да пушам,туку ја надвладеав секоја желба за тутунот.Некогаш патев од срцеви пречки,додека не открив дека ги предизвикува шољата кафе која ја пиев секое утро.Престанав да пијам кафе,иако признавам дека не беше лесно.На тој начин ги проверив и ги запрев останатите навики и страсти, и не само што го зачував животот,туку и излвлеков големо задоволство од она што многу луѓе го мислат за одрекување и жртва.”"Сексуалниот живот игра голема улогу во животот на секој човек. Природата ја створила привлечноста на половите, за да би се обезбедил опстанакот на човечкиот род. Мислам меѓутоа  , дека сексуалниот живот  смета  на интелектуалната работа. Пред  да   дојдам  до откривањето на вртливото магнетно поле, морав сам да ја сконцентрирам цела своја умствена снага за тој експеримент. Да  се одадев на сексуален живот, немаше да дојдам до таков пронајдок.”Тесла не припаѓаше на онаа врста мажи кои се плашат  да погледнат во жените. Напротив, тој сакаше друштво на убави  и умни жени, се допишуваше со нив, беше галантен као средновековен витез, примаше и праќаше фотографии со посвети и поклонуваше раскошни букети на орхидеи. “Брак за уметникот – да, за музичарот – да, за писателот – да, но за научникот – не! Првите тројца се мотивирани од присуството на жени, и нивната љубов ги води до најубави и најголеми дела, а иноваторот е страствен, и таа  страст  е така дива и жестока, за да на жената која ја сака  ќе и се  предаде во потполност,ќе и посвети се, па ништо нема да остани за  истражување. На некој начин, тоа е тажно, бидеќи човекот понекогаш се осеќа страшно осамен”Ги хранев гулабите,иљадници од нив ,многу години.Иљадници од нив,кој би ги запаметил.Меѓутоа имаше еден гулаб,чисто бел со светлосиви пеги на крилата-беше нешто друго.Беше тоа женка.Можев да ја препознаам било каде,и таа можеше мене да ме пронајде на секое место.Требаше само да помислам на неа,да ја повикам,и таа ќе долеташе.Јас неа ја разбирав и таа мене ме разбираше.Го сакав тој гулаб.Да,ја сакав таа голубица како што мажот ја сака жената,и таа ме сакаше мене.Кога беше болна го осеќав тоа.Ќе дојдеше во мојата соба,и јас ќе бдеам над неа со денови.Ја негував додека не оздрави.Таа беше радост на мојот живот.Ако и бев потребен,ништо друго не беше важно.Додека ја имав неа,ја имав и својата животна цел.А тогаш,една ноќ додека лежев во мракот  како и обично решавав некои проблеми,влета низ отворениот прозорец и застана на мојата маса.Знаев дека и сум потребен,сакаше да ми соопшти нешто важно,па станав и отидов до неа.Ја гледав и знаев дека сака да ми каже дека ќе умре.А тогаш кога сфатив,видов светлост од нејзините очи,снажен сноп на светлина.Да,тоа беше вистинска светлина,силна,блескава,заслепувачка,посилна од светлоста на најаката лампа во мојата лабараторија..Кога гулабот,умре,нешто замина од мојот живот.До тогаш бев сигурен дека ќе ги завршам сите своји замисли,но кога гулабицата замина,знаев дека моето животно дело е завршено…

06 јанЧудак,Енигма или Супериорно Суштество

На бадник,денот кога го исчекуваме најрадосниот христијански празник божик денот на христовото раѓање на нашиот спасител ,поради тоа што многумина на блогот дадоа натписи и за бадник и за божик јас  ќе го одблежам божикниот датум со една друга голема личност во човештвото секако не поголема од нашиот бог ,но сепак човек што го задолжи човештвото многу,најмногу со развојот на науката и технолошкиот прогрес на светот со неговота работа   и пронајдоци .Можеби заради моето занимање а повеќе заради неговата генијалност барем на ваков начин заслужи да го спомнам неговото име!

Никола Тесла пронаоѓачот на вртливото магнетно поле, индукциониот мотор, повеќефазните наизменични струи, генераторот и комплетниот систем на производвоство и дистрибуција на електричната енергија…,почина на 07.01 1943 во Њујорк  на ден православен Божик .

За Никола Тесла можете повеќе да прочитате на моите три предходни поста

http://intelect.blog.com.mk/node/161358

http://intelect.blog.com.mk/node/160337

http://intelect.blog.com.mk/node/158839

На блогот од nadezna можете да ја превземете книгата на Роберт Ломас "Тесла-човекот кој го измисли XX век" 

http://nadezna2.blog.com.mk/node/161326

Како дополнување за крај ви пренесувам едно линкче каде што можете да си сметнете едно 16 книги или документи во пдф формат (на српскохрватски јазик или на англиски)за животот и делата на генијалецот кој живееше далеку пред своето време!!!

http://www.4shared.com/dir/5244313/fb5b4b1a/—–Knjige_i_tekstovi_o_Tesli.html

Ве поздравувам

Честит Божик на сите православни христијани

Христос се Роди !!!

11 јунKниги за тие што сакаат да бидат информатичари

Книгите се на хрватски јазик:

c++ na hrv.pdf

osnove rada unixa.pdf

Umrezavanje.pdf

Uvod u SQL (HR).pdf

02 јунТесла(трет дел)

Последните години и смртта на Тесла,Тесла заЈугославија,другите за Тесла

 По повод 75. роденден на Тесла ,посебно впечатлива забава приредил младиот и повлечен писател Свези. Тој во 1931. година  побарал од познатите научници и инжинери од целиот свет да учествуваат во роденденската прослава на недостижниот гениј – Никола Тесла. На роденденот навистина се најдоа значајни научници кои сите по ред му одадоа голема чест наТесла. Меѓу нив имало и неколку добитници на Нобеловата награда.Многу мина испратиле и честитки, а неколкумина и говореле на прославата.Еден од нив бил и Ајнштајн кој испратил писмо во кое му честитал за доприносот со кој го задолжил подрачјето на струи со високи фрекевенции.Свези на таа прослава рекол една непобитна вистина за Тесла: "Стоеќи сосема сам,тој се фрли во непознатото.Беше врховен заговорник,против утврдениот поредок на нештата". Славниот уредник на научни списанија Хуго Гернсбек пак изјавил: "Ако се зборува за човекот кој навистина изумил,со други зборови направил и открил, а не само унапредил нешто што другите веќе го измислиле,тогаш Никола Тесла без ни малку двоумење е најголемиот светски пронаоѓач,и тоа не само во сегашноста,туку и во целокупната човекова историја…Неговите колку основни толку и револуционерни откритија дури и само заради својата смелост немаат споредба во аналите на мисловниот свет".

Околу Новите извори на енергија Тесла дава интервју на новинарите на "Тимес" во кој најавил откривање на нови извори на енергија која би била достапна на сите, постојано ден и ноќ во текот на цела година. До крајот на животот не открил за каква енергија се работи, меѓутоа нагласил дека не станува збор за атомска енергија. Исто така донесол цртежи за добивање на струја од морската вода и планови на геотермална парна постројка.Двата цртежи биле објавени во весникот "Секој ден Наука & Механика",но проектите поради преголемите средства за вложување не се реализирани.Дури во 1980 САД одобрија средства за добивање струја од морската вода во Мексичкиот залив,на Карибите и на Хаваите,но и понатаму беа несигурни во врска со исплатливоста на проектот.
Тесла триесетите години од минатито век станувал се посенилен, а почна да се дружи и со малку чудниот Георг Силвестер Виервецк, германец ,многу контраверзна личност, но кој го смета за голем поет. Тесла го обожавал Виервецк и му пишувал песни, а Виервецк  некои Теслини идеји за иднината на земјата ги објавувал  пак под свое име.Освен тоа, Тесла во своите писма се повеќе покажува сенилност. Повеќе не се сеќава ни на годината на смрта на својата мајка,а ни на периодот во кој Дане неговиот брат го изгубил животот. Виервецк во своите написи со Теслините идеи ги изнесува и своите, меѓу кои и идеата како би требало да се отежни склопувањето на брак т.е. на секој кој не е способен да биде родител да му се забрани родителството. Тесла таков човек го сметал за генијален, бидеќи неурозите кои кај него биле присутни целиот негов живот сега избиле на површина. Виервецк ја изнесол и идејата за правење на големо моќно оружје кое би уништило се што ќе му се приближи на 300км.На тој начин ќе се оневозможат војните,зошто секоја земја било да е мала или голема би можела да го поседува тоа оружје.

По атентатот на кралот Александар(кралството Југославија) во Марсеј ,Тесла напишал напис во кој го величал неговото значење како обединувач на сите јужни Словени.Во Америка во тоа време за претседател е избран Франклин Делано Рузвелт кој ја извлекол земјата од тешката економска криза од крајот на дваесетите и почетокот на триесетите години.на 20.век. Но,тогаш Тесла паднал во многу голема криза.. Немал ни скршена пара па го молел Роберт Џонсон да му позајми пари. Се обратил и до компанијата "Wестингхоус", каде во името на старите добри времиња добил работа кој му носела 125 долари месечно.
Тесла се повеќе физички пропаѓал,живеел само на бисквитии и млеко. 1937 година му донесла тешки загуби.Ги Изгубил Роберт Џонсон и Хобсон, кои многу години му беа најдобри пријатели. Освен тоа, на улица го турна такси па 6 месеци помина во кревет.Во хотелската соба имаше кутии за крекери кои беа наредени една на друга и означни со броеви, со најразлични работи во нив на кои само тој им ја занеше намената.Југословенската влада во тие години во знак на благодарност изгласа донација од 7200 долари годишно,што му овозможи да не умре од глад и на улица.На своите родендени,кои сега секоја година ги славеше повикувајќи новинари,политичари и научници,еднаш ја оспорувал Ајнштајновата теорија на релативноста , изнесувал бомбастични идеи за комуникација со другите светови.За 81 роденден Тесла го добил Југословенскиот орден гоелмиот венец на белиот орел и чехословачкиот голем венец на белиот лав и почесниот докторат на Прашкиот универзитет. .

Во своите постари години Тесла почнал да се дружи и со браќата боксери живич. Тоа неугодно ги изненадило и О’Неил и Свези, бидеќи до тогаш тие му биле омилено друштво.

Последните Теслини години повторно биле обележани со војна: војната почнала 1939. кога Тесла имаше 83 години. Бидеќи беше веќе стар човек,дојде под влијание на својот внук Сава Косанович. Косанович беше припадник на Демократската партија во бивша Југославија и дојде во  Америка во 1941. после распадот на Југославија, како член на владата во бегство. Водеше битка за развивање на братство помеѓу Србите и Хрватите, и го користешеТесла( кој беше политички оцртан преку неговата реченица "Ја сум Србин, но мојата татковина е Хрватска",)за политика насочена против големосрпските шовинисти кои тогаш беа во голем број во кралската влада во бегство.
Тесла се повеќе се потпираше на мислењето на Косанович, така да ги потпишуваше и сите пораки кои Косанович ги пишуваше во негово име до Југословените во татковината. На ѕидот на Музејот на Никола Тесла во Белград се наоѓа една од пораките која Тесла наводно ја упутил на народот на Југославија на почетокот на 2 светска војна. Пораката је напишал со машина за пишување и се гледа дека Тесла заокружил некои зборови и реченици и внесувал свои исправки, но основниот смисол на пораката ја давал Косанович. Дел на пораката гласи: "Од оваа војна… мора да изникне нов свет, свет кој ќе ги оправда жртвите што ги претрпе човештвото. Тоа… мора да биде свет во кој силните нема да ги искористуваат слабите,лошите тие што се добри,каде нема да има понижување насиромашното население кој го прават богатите;каде што плодовите на умот,науката,и уметноста ќе им служат на општествата за унапредување и разубавување на животот,а не на поединци за стекнување на богатства.Тој нов свет нема да биде свет на понижените и обесправените,туку на слободните луѓе и слободните народи,изедначени во достоинството и чесноста спрема човекот."

Во 1942.год избеганиот крал Петар 2. Караџорџевич допатувал во Вашингтон за да се сретне со Рузвелт. Тогаш го посетил и Тесла,па во својот дневник напишал дека научникот му рекол да ги памти последните зборови на својот татко: "чувајте ми ја Југославија". По 1942.год.четничкото движење на Дража Михајлович е прогласено за издајничко и Титовите партизани беа единствената призната сојузничка војска во Југославија. Младиот монарх Петар 2. очајно барал потпора од Америка, бидеќи Англичаните почнале да соработуваат со Тито. Рузвелт на Петар 2.му одговорил да се приклони кон желбите на Черчил,по што овој отпуштил неколку службеници на кралската влада кои боравеле во Вашингтон,меѓу кои бил и внукот на Тесла -Сава Косанович. Тесла тоа исклучување длабоко го потресло, бил убеден дека внукот на крајот ќе биде дури и уапсен.Освен тоа Тесла не ја разбирал новонастанатата ситуација па често знаел да го прашува Косанович за да му објасни што тоа поточно се случува во Југославија.Косанович бил уверен дека неговиот отказ ја забрзал Теслината смрт.

Еден ладен зимски ден во јануари 1943. Тесла му предал писмо на поштенскиот гласник Керриган адресирано до Самуел Клеменс на петата јужна авенија 35 во Нјујорк. Тоа всушност била адресата на првата Теслина лабораторија, но тој број повеќе не постоел, дури и улицата била со променет број. Јасно било дека не постои ни таков човек на тој број. Керриган се вратил во хотелот и го обавестил Тесла дека не можел да ја најди ни адресата ниту личноста, а Тесла му одговорил дека се работи за Марк Твен, неговиот стар пријател. Керриган се загрижил за научникот, бидеќи знаел дека Твен е мртов веќе 25 години. Се обидел тоа да му го објасни, но Тесла не сакал да слуша. Само му рекол дека Твен вчерашниот ден бил кај него и дека барал пари од него бидеќи бил во тешка финансиска положба ,па сега Тесла еве ги испраќа парите во писмо. Истиот ден Тесла веќе не се осеќал добро завршил во кревет во хотелската соба не сакајќи да му дојде лекар во посета.Следниот ден и наредил на чистачката да стави натпис на вратата"не вознемирувај",што истата и го сторила.Другиот ден и ден после него Тесла не излегол од собата,а кога собарката на 8 јануари влегла во собата без разлика на натписот обесен на вратата,видела дека Тесла е мртов.Заспал и во сонот починал од срцев инфаркт.На погребот биле многу малку луѓе,но затоа биле многу на опелото во православната црква св.Јован.Писателот Луј Адамич му одал најдобро признание со зборовите:"Вистинскиот важен дел на Тесла живее во неговите постигнувања,а тие се  толку големи,кои што не можат да се согледаат ниту измерат,бидеќи одамна станаа составен дел на нашата цивилизација и секојдневието на нашите животи,на нашите моментални воени настојувања…Неговиот живот е триумф…"

 

30 мајНикола Тесла,електроинжинер,пронаоѓач(втор дел)

Никола ТЕСЛА, електроинжинер, пронаоѓач (10. 7. 1856-7. 1. 1943)

Никола Тесла, генијалниот американски научник од српско потекло – роден во Хрватска(јас сум Србин ама мојата татковина е Хрватска), најмногу допринел за науката и технолошкиот прогрес на светот како пронаоѓач на вртливото магнетно поле, индукциониот мотор, повеќефазните наизменични струи, генераторот и комплетниот систем на производвоство и дистрибуција на електричната енергија. По него единицата во меѓународниот СИ систем за густината на магнетниот флукс добива назив – мерка за магнетна индукција(магнетно поле) "Тесла". Тесла го конструирал генераторот на струи со високи фреквенции и напон, денес познат како "Теслин трансформатор", трансформатор без јадро, Теслина намотка, или Теслин калем. Тесла остава свој печат и во областа на роботиката, конструирањето на далечинскиот управувач и радарот, како и во развивањето на компјутерската наука, балистиката, нуклеарната и теоретската физика.

Роден е 10. јули 1856. године во Смиљан кај Госпич во Лика, (Воена граница,на тогашна Австрија, денес Република Хрватска).

Таткото на Тесла се викал Милутин, а по занимање бил свештеник.Фамилијата Тесла пред тоа го носела презимето Драганич, а подоцна го презела презимето Тесла, поради тоа што еден од предците имал големи предни заби кои наликувале на ковачки алат, па по тоа го добил прекарот «Тесла». Многумина од Теслините предци живееле многу подолго од него што е необично за човечкиот век, па постоела приканзата дека еден од нив ја доживеал и 140 година. Таткому Милутин Тесла се оженил со Џука Мандич, родена во Грачац. Милутин најпрво работел во парохија во Сењ, а од 1857.бил парох во Смиљан (пред тоа бил само администратор). Во Сењ наводно одржал прекрасни проповеди «ЗА корисноста на работата» и затоа архиепископот го одликовал, по што Милутин постанал парох. Во Смиљан му се родиле Никола и Манда, додека Ангелина, Милка и Дане родени се во Сењ. Милутин пишувал песни и ги објавувал, а го познавал и италијанскиот, хрватскиот и германскиот јазик.

Мајката на Никола ,Џука потекнувала од една многу стара Личка фамилија.. Нјезиниот татко, баш како и подоцна нејзиниот маж, бил свештеник. Самиот Никола Тесла во своето дело «Моите Пронајдоци» за мајкаму пишува: «Навистина беше многу посебна и способна жена, храбра и постојана, ги совладуваше животните олуи и извлекуваше од нив многу искуство.». Кога Никола имал само пет години неговиот брат Дане настрадал во несреќен случај. Тоа го обележало целокупниот иден живот на Никола. Дане наводно бил невобичаено надарен и родителите биле многу поносни на него, а Никола не го сметале за премногу интелигентен, па поради тоа тој непрестајно се споредувал со братму. Братовата прерана смрт била страшен удар за целата фамилија, а посебно за мајкаму и таткому. Никола тогаш одлучил дека ќе се обиде да биде подобар од починатиот Дане и дека на тој начин ќе им го надокнади губитокот на своите родители.

Се Школувал во Австриска држава , подоцна Австроунгарска монархија,односно Основно школо завршил во Смиљан и Госпич (1862-1866), а Реална гимназија во Госпич (1866-1870). Завршил и Висока реална гимназија во Карловац (1870-1873). Од 1875. до 1878. година студира на Политехничката шшкола во Грац, а 1880. година се запишува на студиите по природна филозофија на Универзитетот во Прага. Во периодот од 1881. до 1882. година работи во Будимпешта, во Централниот телеграфски уред.

Заправо тука го започнува својот голем иноваторски период – го усовршува апаратот за појачување на гласот кај телефонот, а во фебруари 1882. година доаѓа на идејата за вртливото магнетно поле. Во Средината на 1882. година замнува во Париз, во Едисоновото Континентално друштво, а 1883. година од Париз преминува во Стразбур. Таму го направил првиот прототип на индукционен мотор.

Потоа заминува во 1884. година во САД и почнува да работи во Едисоновата компанија. Уште 1885. година го напушта Едисон и основа сопствена компанија – "Тесла Арц & Лигхт Цо." Почнува да ги прави првите мотори и генератори на наизменични полифазни струи. Првиот патент го пријавува на Американскиот патентен завод на 6. мај 1885. године — "Комутатор за електрични динамо-машини".

Следат патентите од областа на регулацијата на лачни лампи. Во периодот од 1887. до 1890. година ги пријавува своите најпознати патенти од областа на полифазните наизменични струи, генератори и мотори. Пронајдоците јавно ги прикажува во Американскиот институт на електроинжинери, на 16. мај 1888. годин, на првото предавање "Новиот систем на мотори и трансформатори на наизменична струја". Одма после тоа Компанијата "Вестингхаус" ги откупува првите седум Теслини патенти од областа на полифазните струи. Во Питсбург (1888-1889) со инжинерите на Компанијата "Вестингхаус" работи на практичната реализација на своите патенти. Во текот на овој период направени се припреми за реализација на првата централа на Нијагарините водопади по Теслиниот систем. Централата е комерцијално отворена 15. ноември 1896. година со пуштање на струја до градот Бафало и беше вброена во едно од светските чуда во тој период.

Следна голема област на неговите истражувања се наизменичните струи на високи фреквенции и нивното дејство. Пред Американскиот институто на електроинжинери на 20. мај 1891. година во њујорк Тесла држи предавање "Експериментите со наизменична струја на многу големи фреквенции и нивна примена во вештачкото осветлување". Година дена порано (1890) ги објавува резултатите за физиолошкото влијание на струјите со високи фрекевенциии.

 Во текот на периодот од 1891. до 1896. година ги пријавува патентите сврзани со Теслин осцилатор со резонантен високофреквентен трансформатор без железно јадро и греење кои во неговите истражувања се заменети со Херцов осцилатор и Румкорфов индуктор. Струите кои ги произведува Теслиниот осцилатор се со фреквенции од неколку десетина иљади Херци и го носат во науката името Теслини струи. Со патентите за осцилаторите, пријавува и многу патенти за уреди за пратење  — прекинувачи на кола, кондензатори и слично.

На повик на Кралскиот институт од Лондон 1892. година и Француското друштво за физика заминува во Лондон и Париз, каде го држи предавањето “Експерименти со наизменични струи на високо напон и високи фреквенции”.Во текот на својот престој во Европа го посетил и Белград, 2. јуни 1892. година. Тесла во 1893. година со својот систем на четири кола во резонанца покажал дека антената, заземјувањето и резонанцата се три елементи кои мора да ги поседува секој предавател и приемник за бежична телеграфија со што го отворил патот за откривање на модерното радио.

Во почетокот на 1895. година продолжува со истражување на високите фреквенции проучувајќи ги дејствата на струите на разредени гасови, користеќи Ленардови цевки.

Еден е од првите научници на американскиот континент кој добил рендгенска снимка на шаката, черепот, коленото и лактот. Тој е прв  истражувач кој укажал на многу штетното дејство на рендгенските зраци на организмот при многу долго изложување на зрачењето.

Во текот на 1897. година ги пријавува патентите од областа на радиотехниката, а во1898. година пријавува патент со кој го заштитил уредот и начинот за управување на механизам со покретни објекти.

Во њујорк изведува јавен експеримент со радио-управуван (теледиригиран) брод. Овие патенти посмртно, пред врховниот суд на САД, му донесле приоритет во откривањето на радиото. Во 1943 година,Врховниот суд на САД го прогласи Тесла за единствен пронаоѓач на радиото.

Во периодот од 1899. до 1900. година Тесла се наоѓа во Колорадо Спрингс, каде на надморска висина над 2000 м гради лабораторија со емитер со снага од 200 кW. Конструирал трансформатори кои производувале напони до 12 милиони волти и струи со фреквенции од неколку десетина иљади херци. Во Колорадо го усовршил високофреквентниот трансформатор, кој го носи неговото име — Теслин трансформатор — трансформатор без јадро. Во експериметалните белешки од тој период пишува дека низ земјата се распространуваат стационарни бранови и таа особина може да се употреби за бежичен пренос на енергија..

Патентите врзани за радиотехниката и своите замисли за бежичен пренос на енергија ги пријавува од 1900. до 1902. година. Во периодот 1901-1905. година ја градеќе големата експериментална станица-централа со висока антенска кула на Лонг Ајленд кај њујорк, со идеа да реализира свој "Светски радио систем". Овој проект никогаш не е завршен.

Последните години(1909-1922) се занималвал со пронајдоците од областа на машинството:Турбини,пумпи,брзиномери.Теслините пумпи без лопатки денеска се во комерцијална употреба.

Во текот на својата кариера Тесла патентирал 250 изуми во Америка и во земјите широм светот. Голем дел од неговите пронајдоци станаа основа за модерното инжинерство, а многу од неговите откритија се од непроценлива важност за развитокот на модерната цивилизација.

 Во САД, славата на Тесла била споредлива само со онаа на најголемите научници во историјата или ѕвездите на популарната култура, но како резултат на неговиот ексцентричен карактер и неверојатни, понекогаш и фантастични тврдења за можни научни и технолошки откритија, Тесла на крајот завршува исмеан и обележан со приматот луд научник .Современите проучувачи на ликот и делото на Тесла го нарекуваат "човекот што го измисли дваесеттиот век и "светецот-заштитник на модерниот електрицитет.

" Иако бил номиниран за Нобелова награда, никогаш нема да го добие ова големо признание. Во 1915.година дописниците на Дејли телеграф и телеграфските агенции од Копенхаген пратија вест на 5. ноември дека Никола Тесла и Томас Едсион би требало да добијат Нобелова награда за физика. Оваа вест предизвика големо интересирање во јавноста, но се покаж дека веста не е точна. Тесла и Едисон не биле таа година званично номинирани за доделување на наградата. Професорот Феликс Еренхафт од Виена упатил до Нобеловиот комитет во 1937. година предлог со образложение за номинација на Никола Тесла за награда од физиката и тоа за пронајдокот на високофреквентни струи и вртливото магнетно поле. Предлогот е одбиен со образложение дека Теслините пронајдоци, иако генијални и корисни во шширока област на електротехниката, се остварени пред четириесет години и дека Нобеловиот комитет не доделува награди за допринос остварен во минатото.

 Во автобиографијата «Моите пронајдоци» Тесла својот пронајдок" Високонапонски предавател", го нарекол «најдобар пронајдок». Високонапонскиот предавател е трансформатор кој произведува повеќемилионски напони. Подесен е така да може да ја побуди Земјата која Тесла ја сметал за инзворедно проводно тело низ кое енергијата можеда се пренесе до било која тачка на планетата.

Никогаш не грижејќи се за пари, Тесла умира осиромашен и заборавен на возраст од 86 години.

 Хронолошки најзначајни датуми од теслиниот живот:

 10. јули 1856. се родил во Смиљан во Лика, тогаш Австриско Царство, денес Република Хрватска;

1873. матурирал на Вишата реал гимназија во Карловац, Австроунгарија; 1875-78. студира на Политехника во Грац, Австроунгарија;

1880. студира филозофија на природата на Универзитетот во Прага;

1881. ја почнува кариерата на инжинер во Будимпешта и тука го остварува своето прво откритие, апарат за појачување на гласот кај телефонот;

1882. го пронаоѓа вртливото магнетно поле. Истата година заминува во Париз да работи во Едисоновата компаниа;

1883. со работата престојува 6 месеци во Стразбур; овде го направи работниот модел на индукциониот мотор;

1884. заминува во Америка и првото запослување го добива во Едисоновата компанија;

1885. го напушта Едисон, основа сопствена компанија и ги пријавува првите патенти од областа на лачното осветлување;

1887. пријавува патент за индукционен мотор и систем на производство, пренос и користење на електрична енергија; држи предавање пред здружението на електротехнички инженери во њујорк; прави договор со "Вестингхаус" за користењена своите патенти;

1889. работи 1 година на усовршување на своите мотори во фабриката на Вестингхаус која го започнува наголемо нивното производство 

1890. почнува да се занимава со експеримент со струи на високи фреквенции;го пронаоѓа генераторот на струја со висока фреквенција; 1891. го пронаоѓа трансформаторот без јадро.

1892. престојува во Лондон и Париз и држи предавање за своите најнови истражуивања; го посетува родниот крај, престојува во Лика, а потоа и во Белград;

1893. со своите експерименти постигнува голем успех на Светската изложба во чикаго; заедно со Вестингхаус убедливо го демонстрира својот систем на производство, пренос и користење на наизменичните струи што беше одлучувачко за усвојување на тој концепт во изградбата на хидроенергетскиот систем на Нијагарините водопади;

1894-95. го пронаоѓа механичкиот осцилатор и генераторот на електрични осцилации;

1895. изгоре Теслината лабораторија на Јужната пета авенија во њујорк; 1895-96. се занимава со истражување од областа на рендгенските зраци; 1897-98. ги истражуава можностите на бежичен пренос на енергија; го прикажува моделот на теледиригиран брод, што е прв експеримент на користење на радио бранови за далечинска контрола;

1899. во Колорадо Спрингс гради лабораторија и во неа експериментира со осцилаторен трансформатор од 12 милиони волти;

1900-05. на Лонг Ајленд кај Нјујорк прави антена на Светската радио станица со цел да направи глобален систем на пренос на вести и енергија; 1907. направен е првиот работен модел на Теслината турбина во која се применува нов принцип искоритување на енергијата на флуидот со помош на триење;

1908. тестирана е модел на пумпа во фабрика на Американско-британска компанија;

1909. прави скици и прорачуни за аеромобил; врши први тестови со парни и гасни турбини;

1911-13. ги испитува своите парни турбини во Едисоновата централа во Нјујорк;

1913. ги добива основните патенти за пумпата и турбината во кој се користи новиот принцип на работа; со проектот на генератор за предно светло за локомотива ја почнува соработката со Компанијата "Дресел";

 1914. ги пријавува патентите за неколку типови на брзинометри; работи  на конструкција на различни типови на фонтани;

1917. работи на турбо-динамо;

1918-20. соработува со Компанијата "Алис Чалмерс "заради производство и испитување на своите парни и гасни турбини;

1920-23. соработува со Компанијата "Бад" поради производство на автомобилски мотори;

1928. добива патент за летало со вертикално полетување;

 1930-35. се занимава со подобрување на процесот на производство и преработка на сулфурот,железото и бакарот;

1936. предлага проекти од телегеодинамика или способност на пренос на енергија по механички пат низ земјата и одбрамбено оружје популарно наречено "зраци на смрта";

 1937. доживува собраќана несреќа;

7. јануар 1943. умира во хотелот њујоркер во њујорк.

23 мајНешто за ТЕСЛА(прв дел)

Од која димензија е дојден тој,кој се играше со молњите и се дрзна да ги направи?Тој кој ги збуни логичарите,психолозите  дури и физиолозите…
Никола Тесла  беше енигма уште во животот. Никој од неговите пријатели не  можеше да се пофали дека го познава многу добро или дека може да го објасни. Тесла,беше далеку пред своето време, човек кој не живееше како останатите луѓе,  го предизвикуваше   занимањето,  понекогаш со подсмев и неверување. За него  кружеа легенди. Една авторка, која на овој "чудак"  му посвети цела книга, се обиде  да го објасни као отелотворение на супериорно суштество од  планетата Венера!

Теслината немарност спрема приказните кои  кружеа за него,го претворија во њујоршка атракција.Секоја вечер во 8 часот,Тесла доаѓаше да вечера во  соба  на палма Хотел "Валдорф Асториа". На масата се наоѓаа, како и обично осумнаесет платнени салвети. На масата ги бришеше секогаш  сјајното сребро и кристалните садови. Потоа, како јадењето доаѓаше, брзо ја рачунаше запремината на храната во садовите, инаку немаше да  ужива во јадењето, и поради тоа секогаш ручаше сам. Луѓето секогаш доаѓаа да го гледаат неговото необично однесување.
Кога имав 7-8 години", раскажува Тесла, "го прочитав сам романот "Арафи – синот на Аба". Пораката која тој роман ја носи е слична со пораката од "Бен Хур". Можностите кои се отварааат  со силата на вољата и самоконтролата, снажно  делуваа на мојата бујна фантазија, па  така почнав сам себе да се  дисциплинирам. Ако  имав колач или  сочно јаболко, за кои  умирав од желба, ги давав на некое дете и поминував низ танталови маки, намачен ама задоволен. Ако  пред мене стоеше некоја тешка задача која ќе ме  исцрпеше, ќе навалев на неа со сета сила се додека не ја решам.Така вежбав денови од утрото па до мракот.Во почетокот за тоа беа потребно големи ментални напори кои беа во расчекор со моите желби и склоности ,ама како годините поминуваа,конфликтот слабееше и конечно мојата воља и желба станаа едно исто. Тие се и денес исти, во тоа лежи тајната на сите успеси кои ги постигнав".
Беше за многу мина чудак,осаменик.Пратен да живее во време кое е зад неговото,да посее семе од кое ќе се развијат идеи кои можат да бидат сфатени по 100 год.
Порасна под необични околности и под влијание на две снажни личности,своите родители,беше предодреден и сам да биде нешто несекојдневно.Неколку пати се давеше,еднаш можеше да биде жив зготвен во голем котел со млеко,малку недостасуваше да изгори,цела ноќ ја помина закопан во некоја стара гробница,лекарите дигаа раце од него најмалку три пати.
Родителите , на самото негово породување, одредија дека тој треба да го наследи својот татко во свештеничката работа,на што Никола жестоко се спротивставуваше.Кога ја заврши реалната гимназија во Госпич во 15 година изненадно се разболе.Болеста беше така критична ,така да лекарите изгубија надеж дека ќе го спасат.Тесла не покажуваше знаци дека сака сам да си помогне.Необично долгото опоравување во себе ја криело и неговата желба да со помош на болеста да изнуди од таткому одлука да го прати на понатамошно школување.
Успеа , не само тогаш, кога таткому ја одложи својата намера син му да стани свештеник,но и неколку години покасно.Кога матурира,требаше дефинитивно да одлучи дали сака да постане свештеник.Истиот ден кога стигна дома додека беа овие прашања на дневен ред,тој се разболи од колера.Неговато физичка состојба беше таква што лекарите беа очајни.Девет месеци лежеше како физичка руина,животот немаше за него никаква смисла.Еден ден собра сили за да му шепне на својот татко:"Јас ќе оздравам,кога ти ќе ми дозволиш да студирам електротехника".Така и беше.Божјата воља беше тој да биде научник а не свештеник.
"Неверојатно е што се не искусив додека бев болен.Видот и слухот ми беа извонредни.Можев јасно да распознавам предмети на така голема далечина на која останатите луѓе не гледаа ни трагови.Додека бев дете неколку пати ја спасував куќата на соседот од пожар,зошто го слушав она карактеристично пуцкетање кое нив не им го реметеше сонот и тогаш викнав помош.Кога ја поминав четириесетата година за време на експериментот во Колорадо,слушав Грмежи на далечина од преку 550 миљи.Дури во тоа време бев така наречено глув во споредба со осетливоста во периодот на живчана напетост.Слетувањето на мува на столот знаеше да забрмчи во моето уво.Свирењето на локомотива одалечена 20-30 миљи ,ќе ја затресеше клупата или столицата на која седев,така јако што нанесената бол ќе беше неподнослива.Морав својот кревет да го ставам на гумени перничиња за да можев да се одморам.Прекините на сончвите зраци доведуваа на мојот мозок удари со таква сила што ме замараа.Мојот пулс варираше од неколку па до 260 отчукувања,а ткивата ми трепераа и се свиткуваа што многу тешко ги поднесував.Угледен доктор ми одреди големи дози на калиум бромид и ја прогласи мојата болест единствена и неизлечива.
Очајнички сакав да живеам ама не очекував дека ќе се опоравам.Може ли некој да верува дека таква безнадежна телесна рушевина ќе може да постане човек со запрепастувачка снага и издржливост,способен да работи 38 години готово без 1 ден одмор,а при тоа да се осеќа така телесно силен и духовно свеж?Така беше со мене.Силната желба за живот и продолжение на работата,спортот,и помошта на еден вистински пријател,направија чудо.Ми се врати здравјето,а со тоа и животот на умот.
"На активноста на мислењето многу поволно делува одењето.Секој ден одам најмалу 10 миљи.Освен тоа се капам секој ден и правам телесни вежби во бањата.Работниот човек треба да спие 7-8 часови на ден,да се одмори,но јас спијам само 2 часови дневно,но кога спијам, спијам добро,уметнички затоа што спиењето е уметност.,како и длабокото дишење кое мора да се научи.Тоа е една од тајните на истокот,која за мене не е тајна.После секое спиење,колкаво и да било,морам да правам телесни вежби за да ја урамнотежам новодобиената сила."
"На одредена возраст ја добив и манијата на коцкање,поради што многу се загрижија моите родители.Картањето за мене беше уживање.Мојот татко водеше скромен живот и не можеше да ми опрости за неразумното губење на пари и време.Имав цврста воља,но лошо расудував.Му велев:"Можам да престанам кога сакам,но дали се исплаќа да се престани од тоа што секогаш би го заменил за сите рајски радости"?
За разлика од таткоми", Тесла ја продолжува својата приказна, " Мајками го разбираше човечкиот карактер и знаеше дека можеме да се спасиме со сопствената воља.Едно попладне се сеќавам,кога ги изгубив сите мои пари,и кога патев за коцката, ми даде пари и ми рече:"Оди забавувајсе.Што побрзо ги изгубиш парите што ги имаме,тоа подобро.Јас знам дека тоа ќе ти помине.Беше во право.Истиот момент ја надвладеав својата страст и се зажалив што не е 100 пати појака,и не само што ја совладав,туку ја извадив и од срцето,така да не остана ни малку желба.Од тогаш сум рамнодушен на било која коцка,колку и на чепкање на заби".
Во доцните години.страшно многу пушев,што се закануваше на моето здравје.Ме заштити мојата силна воља,и не само да престанав да пушам,туку ја надвладеав секоја желба за тутунот.Некогаш патев од срцеви пречки,додека не открив дека ги предизвикува шољата кафе која ја пиев секое утро.Престанав да пијам кафе,иако признавам дека не беше лесно.На тој начин ги проверив и ги запрев останатите навики и страсти, и не само што го зачував животот,туку и излвлеков големо задоволство од она што многу луѓе го мислат за одрекување и жртва."
"Сексуалниот живот игра голема улогу во животот на секој човек. Природата ја створила привлечноста на половите, за да би се обезбедил опстанакот на човечкиот род. Мислам меѓутоа  , дека сексуалниот живот  смета  на интелектуалната работа. Пред  да   дојдам  до откривањето на вртливото магнетно поле, морав сам да ја сконцентрирам цела своја умствена снага за тој експеримент. Да  се одадев на сексуален живот, немаше да дојдам до таков пронајдок."
Тесла не припаѓаше на онаа врста мажи кои се плашат  да погледнат во жените. Напротив, тој сакаше друштво на убави  и умни жени, се допишуваше со нив, беше галантен као средновековен витез, примаше и праќаше фотографии со посвети и поклонуваше раскошни букети на орхидеи.
"Брак за уметникот – да, за музичарот – да, за писателот – да, но за научникот – не! Првите тројца се мотивирани од присуството на жени, и нивната љубов ги води до најубави и најголеми дела, а иноваторот е страствен, и таа  страст  е така дива и жестока, за да на жената која ја сака  ќе и се  предаде во потполност,ќе и посвети се, па ништо нема да остани за  истражување. На некој начин, тоа е тажно, бидеќи човекот понекогаш се осеќа страшно осамен"
Ги хранев гулабите,иљадници од нив ,многу години.Иљадници од нив,кој би ги запаметил.Меѓутоа имаше еден гулаб,чисто бел со светлосиви пеги на крилата-беше нешто друго.Беше тоа женка.Можев да ја препознаам било каде,и таа можеше мене да ме пронајде на секое место.Требаше само да помислам на неа,да ја повикам,и таа ќе долеташе.Јас неа ја разбирав и таа мене ме разбираше.Го сакав тој гулаб.
Да,ја сакав таа голубица како што мажот ја сака жената,и таа ме сакаше мене.Кога беше болна го осеќав тоа.Ќе дојдеше во мојата соба,и јас ќе бдеам над неа со денови.Ја негував додека не оздрави.Таа беше радост на мојот живот.Ако и бев потребен,ништо друго не беше важно.Додека ја имав неа,ја имав и својата животна цел.А тогаш,една ноќ додека лежев во мракот  како и обично решавав некои проблеми,влета низ отворениот прозорец и застана на мојата маса.Знаев дека и сум потребен,сакаше да ми соопшти нешто важно,па станав и отидов до неа.Ја гледав и знаев дека сака да ми каже дека ќе умре.А тогаш кога сфатив,видов светлост од нејзините очи,снажен сноп на светлина.Да,тоа беше вистинска светлина,силна,блескава,заслепувачка,посилна од светлоста на најаката лампа во мојата лабараторија..Кога гулабот,умре,нешто замина од мојот живот.До тогаш бев сигурен дека ќе ги завршам сите своји замисли,но кога гулабицата замина,знаев дека моето животно дело е завршено…